วัคซีน RSV คนท้อง ปลอดภัยไหม? ฉีดตอนกี่เดือน? ราคาเท่าไหร่?
- พญ. ฐิติพรรณ ชยวงศ์รุ่งเรือง (หมอชะเอม)
- 25 พ.ค.
- ยาว 2 นาที
บทความนี้ได้รับการตรวจสอบโดย พญ. ฐิติพรรณ ชยวงศ์รุ่งเรือง คุณหมอสูตินรีเวชประจำ happybirth clinic
คุณแม่ตั้งครรภ์ใกล้คลอด มักได้ยินหมอพูดถึง “วัคซีน RSV” แล้วก็มีคำถามคล้ายๆ กันว่า ปลอดภัยไหม ลูกจะได้ประโยชน์อะไร ฉีดช่วงไหนดี และค่าใช้จ่ายประมาณเท่าไหร่
บทความนี้ happybirth clinic สรุปคำตอบแบบภาษาคุณแม่ อ่านง่าย เพื่อให้เข้าใจภาพรวมของวัคซีน RSV สำหรับหญิงตั้งครรภ์ว่าช่วยป้องกันลูกจาก RSV รุนแรงในช่วง 6 เดือนแรกหลังคลอดได้อย่างไร รวมถึงวิธีเตรียมตัวก่อนตัดสินใจฉีดค่ะ
คนท้องฉีดวัคซีน RSV ได้ไหม ปลอดภัยแค่ไหน
ตอบสั้นๆ คือ “ฉีดได้ และถือว่าปลอดภัยในภาพรวม” จากการศึกษากับคุณแม่ตั้งครรภ์จำนวนมาก ไม่พบว่าวัคซีนทำให้เสี่ยงต่อภาวะอันตรายเพิ่มขึ้นทั้งในตัวคุณแม่และลูกในครรภ์
วัคซีนนี้ได้รับการรับรองจากหน่วยงานกำกับดูแลในต่างประเทศและในไทย ว่าสามารถใช้ในหญิงตั้งครรภ์ เพื่อช่วยป้องกันลูกจาก RSV รุนแรงในช่วงแรกเกิดถึงประมาณ 6 เดือนแรกของชีวิต ซึ่งเป็นช่วงที่ลูกเสี่ยงติดเชื้อมากที่สุดค่ะ
วัคซีน RSV ทำงานยังไงกับคุณแม่ตั้งครรภ์
เมื่อคุณแม่ได้รับวัคซีน ร่างกายจะสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อ RSV แล้วภูมิคุ้มกันนี้จะส่งผ่านรกไปหาลูกในช่วงท้ายของการตั้งครรภ์ ทำให้ลูกคลอดออกมาพร้อมเกราะป้องกัน RSV ตั้งแต่วันแรกที่ลืมตาดูโลก โดยที่ลูกยังไม่ต้องฉีดอะไรเพิ่มในช่วงแรกเกิด
แนวคิดนี้คล้ายกับวัคซีนไอกรนหรือบาดทะยักในคนท้อง ที่ฉีดให้คุณแม่เพื่อส่งต่อภูมิคุ้มกันไปหาลูกนั่นเองค่ะ
ประโยชน์ที่ลูกจะได้รับ
โดยภาพรวม วัคซีน RSV ช่วยลดโอกาสที่ลูกป่วยจาก RSV แบบรุนแรงจนต้องนอนโรงพยาบาลในช่วงเดือนแรกๆ ของชีวิตลงได้มากค่ะ
ควรฉีดวัคซีน RSV ตอนอายุครรภ์เท่าไร
วัคซีน RSV สำหรับหญิงตั้งครรภ์ฉีดได้ในช่วงอายุครรภ์ 24-36 สัปดาห์ จำนวน 1 เข็ม เข้ากล้ามเนื้อต้นแขน ตามมาตรฐานที่ใช้ในประเทศไทยค่ะ
ทำไมต้อง 24-36 สัปดาห์?
เพราะช่วงเวลานี้เป็นช่วงที่แอนติบอดีของคุณแม่ส่งผ่านรกไปยังลูกได้ในปริมาณสูงสุด หากฉีดเร็วเกินไป (ก่อน 24 สัปดาห์) ภูมิคุ้มกันที่ส่งให้ลูกอาจไม่เพียงพอ และหากฉีดช้าเกินไป (ใกล้คลอด) ร่างกายอาจสร้างภูมิคุ้มกันไม่ทันก่อนคลอด คำแนะนำทั่วไปคือฉีดอย่างน้อย 2 สัปดาห์ก่อนกำหนดคลอดค่ะ
ฤดูที่เหมาะในการฉีดวัคซีน RSV
ในประเทศไทย RSV ระบาดมากที่สุดในช่วงปลายฝนถึงต้นหนาว (สิงหาคมถึงกุมภาพันธ์) โดยข้อมูลจาก กรมควบคุมโรคระบุว่าช่วงที่พบการระบาดสูงที่สุดจะอยู่ในช่วงเดือนกรกฎาคมถึงพฤศจิกายน คุณแม่ที่คาดว่าจะคลอดในช่วงนี้ควรปรึกษาแพทย์เพื่อจัดเวลาฉีดให้ลูกได้รับภูมิคุ้มกันสูงสุดในช่วงที่เสี่ยงที่สุดค่ะ
1 เข็มต่อ 1 ครรภ์
วัคซีน RSV ฉีดเพียง 1 เข็มต่อการตั้งครรภ์แต่ละครั้ง ไม่ต้องฉีดบูสเตอร์ในครรภ์เดียวกัน แต่ในการตั้งครรภ์ครั้งต่อไปต้องฉีดใหม่ เพื่อให้ลูกแต่ละคนได้รับภูมิคุ้มกันค่ะ
ฉีดวัคซีน RSV คนท้อง ที่ไหนดี
เวลาคิดเรื่องสถานที่ฉีดวัคซีนตอนตั้งครรภ์ สิ่งที่สำคัญไม่ใช่แค่ราคา หรือใครเป็นคนลงเข็ม แต่คือภาพรวมของการดูแลครรภ์และลูกในท้องในวันที่คุณแม่มารับวัคซีนค่ะ
สำหรับหลายๆ คน การได้คุยกับสูตินรีแพทย์ที่เข้าใจครรภ์ของตัวเอง ตรวจดูสุขภาพลูกในท้อง และมีทีมที่พร้อมดูแลหากมีอาการผิดปกติหลังฉีด เป็นสิ่งที่ช่วยให้ตัดสินใจได้อย่างสบายใจมากขึ้นกว่าการไปฉีดแบบครั้งเดียวแล้วจบค่ะ
happybirth clinic ดูแลอะไรบ้างในวันที่มาฉีด
ที่ happybirth clinic คุณแม่ไม่ได้แค่มาฉีดวัคซีนแล้วกลับ แต่จะได้รับการดูแลเรื่องครรภ์และสุขภาพลูกไปพร้อมกัน
ได้ปรึกษาสูตินรีแพทย์เกี่ยวกับความเหมาะสมของวัคซีนกับครรภ์ของคุณแม่แต่ละคน ทั้งประวัติการแพ้ โรคประจำตัว และความเสี่ยงต่างๆ
ประเมินสุขภาพลูกในท้อง (เช่น การตรวจครรภ์และอัลตร้าซาวด์ตามความเหมาะสมของแต่ละราย) ทำให้คุณแม่รู้สึกสบายใจว่าไม่ได้แค่มาฉีด แต่ได้เช็กสุขภาพลูกไปด้วยในตัว
มีระบบติดตามอาการหลังฉีด หากมีข้อสงสัยหรือกังวลใจ สามารถติดต่อทีมแพทย์และเจ้าหน้าที่ได้โดยไม่ต้องรอถึงวันนัดครั้งถัดไป
คลินิกมี 4 สาขา ได้แก่ ยูไนเต็ดเซ็นเตอร์ สีลม, บ้านก้ามปู อโศก, รามคำแหง 26/1 และลาดกระบัง 54 เปิดทุกวันถึงช่วงค่ำ เพื่อให้คุณแม่ที่ทำงานประจำสามารถมาหลังเลิกงานได้สะดวกค่ะ
ราคาวัคซีน RSV คนท้อง ที่ happybirth clinic
วัคซีน RSV สำหรับหญิงตั้งครรภ์ที่ happybirth clinic ราคา 8,500 บาท ต่อ 1 เข็ม โดยในราคานี้รวมทั้งค่าวัคซีน ค่าบริการคลินิก การประเมินสุขภาพครรภ์ในวันที่มารับวัคซีน และการติดตามอาการหลังฉีดแล้วค่ะ
สิ่งที่ไม่รวม: ค่ายาเพิ่มเติมหากแพทย์พิจารณาว่าจำเป็น (เช่น ยาแก้แพ้สำหรับผู้ที่มีประวัติแพ้)
ผลข้างเคียงของวัคซีน RSV ในคนท้อง
ผลข้างเคียงที่พบบ่อย มักเป็นอาการเล็กน้อยคล้ายวัคซีนทั่วไป เช่น ปวดตึง บวมแดงบริเวณที่ฉีด มีไข้ต่ำ รู้สึกอ่อนเพลียหรือปวดเมื่อยเล็กน้อย ซึ่งมักหายได้เองภายในหนึ่งถึงสองวันโดยไม่ต้องรักษาอะไรเป็นพิเศษ
หากมีอาการผิดปกติเช่น หายใจลำบาก แน่นหน้าอก ผื่นขึ้นทั่วตัว หรือมีไข้สูงนาน ควรติดต่อแพทย์ทันที ซึ่งที่ happybirth clinic มีช่องทางให้คุณแม่ส่งอาการมาปรึกษาได้สะดวก ไม่ต้องรอจนถึงวันนัดครั้งถัดไปค่ะ
การฉีดวัคซีน RSV ร่วมกับวัคซีนอื่น
ที่ happybirth clinic แนะนำให้เว้นระยะอย่างน้อย 2 สัปดาห์ระหว่างวัคซีน RSV กับวัคซีนชนิดอื่น เพื่อให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันได้เต็มที่และแยกการประเมินผลข้างเคียงได้ชัดเจน หากคุณแม่มีกำหนดฉีดวัคซีนหลายตัว happybirth clinic จะช่วยจัดตารางให้ค่ะ
คำถามที่พบบ่อยเรื่องวัคซีน RSV คนท้อง
Q: ตั้งครรภ์ครั้งต่อไป ต้องฉีดวัคซีน RSV อีกไหม
A: ต้องฉีดใหม่ทุกครรภ์ค่ะ เพราะแอนติบอดีที่สร้างขึ้นจะส่งผ่านรกเฉพาะลูกในครรภ์นั้น ลูกในครรภ์ครั้งถัดไปต้องการการสร้างภูมิคุ้มกันใหม่ตั้งแต่ต้น
Q: วัคซีน RSV ป้องกันลูกได้นานกี่เดือน
A: ภูมิคุ้มกันที่ส่งผ่านรกจะปกป้องลูกได้ตลอดช่วง 6 เดือนแรกของชีวิต ซึ่งเป็นช่วงที่ทารกเสี่ยงต่อ RSV รุนแรงมากที่สุดค่ะ
Q: ถ้าฝากครรภ์ที่อื่นอยู่แล้ว มาฉีดวัคซีน RSV ที่ happybirth clinic ได้ไหม
A: ได้ค่ะ happybirth clinic ยินดีให้บริการคุณแม่จากทุกคลินิกและโรงพยาบาล เพียงนำสมุดฝากครรภ์หรือผลตรวจล่าสุดมาให้พิจารณาก่อนฉีด ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนสถานที่ฝากครรภ์
Q: ครรภ์เสี่ยงสูง (เบาหวาน ความดัน ครรภ์แฝด) ฉีดวัคซีน RSV ได้ไหม
A: ส่วนใหญ่ฉีดได้ค่ะ แต่ต้องปรึกษาสูตินรีแพทย์ที่ดูแลครรภ์ก่อนตัดสินใจ คุณแม่ที่ครรภ์เสี่ยงสูงควรนำประวัติการรักษาและผลตรวจล่าสุดมาให้แพทย์ประเมินก่อนทุกครั้ง
Q: วัคซีน RSV คนท้อง ต่างจากวัคซีน RSV ในเด็ก (Nirsevimab) อย่างไร
A: วัคซีน RSV คนท้อง (Abrysvo) ฉีดให้คุณแม่เพื่อสร้างแอนติบอดีส่งผ่านรกไปยังลูก เป็นวัคซีนแท้ที่กระตุ้นภูมิคุ้มกันร่างกายแม่
ส่วน Nirsevimab เป็นแอนติบอดีสำเร็จรูปที่ฉีดให้ทารกหลังคลอดโดยตรง ทั้งสองวิธีปกป้องลูกจาก RSV ได้ แต่ผ่านกลไกต่างกัน หากคุณแม่ฉีด Abrysvo แล้ว ทารกแรกเกิดส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องรับ Nirsevimab เพิ่มค่ะ หากไม่แน่ใจ สามารถปรึกษาแพทย์เพื่อเลือกวิธีที่เหมาะสมที่สุดค่ะ
Q: คลอดก่อนกำหนด ลูกยังได้รับภูมิจากวัคซีนไหม
A: ขึ้นกับเวลาที่ฉีดวัคซีน หากฉีดน้อยกว่า 14 วันก่อนคลอด แอนติบอดีอาจส่งผ่านรกไม่ครบ ทารกอาจต้องได้รับการประเมินเพื่อพิจารณาฉีด Nirsevimab เสริมหลังคลอดค่ะ โดยแพทย์ที่ดูแลจะแนะนำตามสภาพจริงของแต่ละราย
Q: คาดว่าจะคลอดในฤดู RSV ควรเร่งฉีดวัคซีนเร็วกว่าปกติไหม
A: ไม่ต้องเร่งค่ะ แต่ควรวางแผนล่วงหน้าให้ฉีดอยู่ในช่วง 24-36 สัปดาห์ตามมาตรฐาน หากฉีดเร็วเกินไป ภูมิคุ้มกันที่ส่งให้ลูกอาจลดลงก่อนถึงวันคลอด คำแนะนำคือปรึกษาสูตินรีแพทย์เพื่อจัดเวลาฉีดให้สอดคล้องกับกำหนดคลอดและฤดู RSV ค่ะ
สรุป
วัคซีน RSV สำหรับหญิงตั้งครรภ์เป็นเครื่องมือป้องกันที่ปลอดภัยและมีหลักฐานทางคลินิกรองรับชัดเจน
ก่อนตัดสินใจฉีดวัคซีน คำแนะนำที่ดีที่สุดคือปรึกษาสูตินรีแพทย์ที่ดูแลครรภ์ของคุณ เพื่อประเมินประวัติแพ้ ภาวะสุขภาพ และความเสี่ยงเฉพาะตัว หากสนใจบริการฉีดวัคซีน RSV สำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ของ happybirth clinic สามารถนัดมาปรึกษาตรวจได้ที่ คลินิกสูตินรีเวชแฮปปี้เบิร์ธ ทุกสาขา
เปิดให้บริการทุกวัน แนะนำให้เช็กคิวทางไลน์ @happybirth หรือโทรศัพท์ 081-442-9355 คุณหมอและเจ้าหน้าที่ทุกคนพร้อมดูแลคุณทุกวันค่ะ
