ตกขาวสีเทา เกิดจากอะไร ใช่ 'แบคทีเรียในช่องคลอด' ไหม
บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้ด้านสุขภาพ ไม่ใช่คำแนะนำหรือการวินิจฉัยทางการแพทย์เฉพาะบุคคล และได้รับการตรวจสอบโดย พญ. ฐิติพรรณ ชยวงศ์รุ่งเรือง คุณหมอสูตินรีเวชประจำ happybirth clinic
ตกขาวช่วงนี้เปลี่ยนเป็นสีเทาหรือขาวอมเทา แถมบางครั้งยังมีกลิ่นที่ไม่คุ้นเคย จึงอดกังวลไม่ได้ว่ากำลังเป็นอะไรอยู่หรือเปล่า
ตกขาวสีเทาที่มีลักษณะบางและมีกลิ่นคาวคล้ายปลา โดยเฉพาะหลังมีเพศสัมพันธ์หรือช่วงมีประจำเดือน มักทำให้นึกถึงภาวะแบคทีเรียในช่องคลอดเสียสมดุล หรือ bacterial vaginosis (BV) แต่สี กลิ่น หรืออาการอย่างเดียวไม่สามารถยืนยันสาเหตุได้ค่ะ เพราะการติดเชื้อชนิดอื่นหรือการติดเชื้อหลายอย่างพร้อมกันอาจมีหน้าตาคล้ายกัน
บทความนี้ happybirth clinic จะชวนสังเกตว่า ตกขาวสีเทาต่างจากสีขาวขุ่นอย่างไร แบบไหนพอสังเกตต่อได้ และแบบไหนควรมาตรวจ จะได้ไม่ต้องเดาหรือซื้อยามาลองเองนะคะ
สรุปสั้น ๆ: ตกขาวสีเทาไม่ได้แปลว่าเป็น BV แน่นอน และไม่ได้แปลว่าดูแลตัวเองไม่สะอาด ถ้าสีเปลี่ยนจากเดิมชัดเจน เป็นต่อเนื่อง มีกลิ่น คัน แสบ ปวดท้องน้อย หรือมีเลือดปน ควรให้สูตินรีแพทย์ตรวจหาสาเหตุค่ะ
ตกขาวสีเทาเกิดจากอะไร
สาเหตุที่มักทำให้นึกถึงเป็นอันดับต้น ๆ คือ ภาวะแบคทีเรียในช่องคลอดเสียสมดุล หรือ BV ซึ่งเกิดเมื่อสมดุลของแบคทีเรียประจำถิ่นในช่องคลอดเปลี่ยนไป โดยเฉพาะเมื่อแบคทีเรียกลุ่มแลคโตบาซิลลัสลดลงและแบคทีเรียชนิดอื่นเพิ่มขึ้น
ลักษณะที่พบได้คือ ตกขาวสีขาวอมเทาหรือสีเทา เนื้อบางหรือค่อนข้างเป็นน้ำ และมีกลิ่นคาวคล้ายปลา กลิ่นอาจชัดขึ้นหลังมีเพศสัมพันธ์หรือช่วงมีประจำเดือน อย่างไรก็ตาม บางคนที่มี BV อาจไม่มีอาการชัดเจนเลยก็ได้ค่ะ
ตกขาวสีเทายังอาจมาจากสาเหตุอื่น เช่น เชื้อทริโคโมแนส การระคายเคือง สิ่งแปลกปลอมที่ค้างในช่องคลอด หรือการติดเชื้อหลายชนิดพร้อมกัน จึงไม่ควรสรุปจากสีเพียงอย่างเดียว
ตกขาวสีเทา ต่างจากสีขาวขุ่น สีขาวเป็นก้อน และสีเหลืองเขียวอย่างไร
สีเป็นเพียงเบาะแสหนึ่งค่ะ เวลาประเมินต้องดูลักษณะ กลิ่น อาการร่วม และดูว่าเปลี่ยนไปจากตกขาวปกติของตัวเองหรือไม่ด้วย
ตกขาวใสหรือขาวตามปกติ
เนื้ออาจบาง ลื่น เหนียว หรือข้นขึ้นตามช่วงของรอบเดือน โดยทั่วไปไม่มีกลิ่นแรง และไม่มีอาการคัน แสบ หรือปวด หากลักษณะไม่ต่างจากที่เคยเป็น มักสังเกตต่อได้ค่ะ
ตกขาวสีเทาหรือขาวอมเทา
ถ้าเนื้อบางหรือเป็นน้ำ และมีกลิ่นคาวคล้ายปลา โดยเฉพาะหลังมีเพศสัมพันธ์หรือช่วงมีประจำเดือน อาจทำให้นึกถึง BV มากขึ้น หลายคนที่เป็น BV อาจไม่มีอาการคันร่วมด้วย
ตกขาวสีเทาและคันหรือแสบ
อาการคันเด่นไม่ใช่ลักษณะจำเพาะของ BV อาจเกิดจากการระคายเคือง เชื้อรา ทริโคโมแนส หรือการติดเชื้อร่วม ควรตรวจเพื่อแยกสาเหตุแทนการเลือกยาเองค่ะ
ตกขาวสีขาวข้นเป็นก้อน
หากมีลักษณะข้นเป็นก้อนคล้ายนมบูด ร่วมกับอาการคัน แดง หรือแสบมาก มักทำให้นึกถึงเชื้อราในช่องคลอดมากกว่า และมักไม่มีกลิ่นคาวปลาเด่น
ตกขาวสีเหลืองเขียวหรือเป็นฟอง
ถ้ามีกลิ่น คัน แสบ ปัสสาวะแสบ หรือเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ อาจเกี่ยวข้องกับทริโคโมแนสหรือการติดเชื้ออื่น ควรตรวจและประเมินความเสี่ยงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ค่ะ
ลักษณะข้างต้นใช้ช่วยสังเกตเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ใช่เกณฑ์วินิจฉัยโรคนะคะ
ตกขาวสีเทาไม่มีกลิ่น ไม่คัน ยังผิดปกติไหม
การไม่มีกลิ่นและไม่คันไม่ได้ตัด BV ออกทั้งหมด เพราะบางคนที่มี BV ไม่มีอาการ หรือสังเกตเห็นเพียงสีและปริมาณที่เปลี่ยนไป ขณะเดียวกัน สีของตกขาวอาจดูต่างกันตามแสง สีของชุดชั้นใน หรือเมื่อแห้งแล้วได้ค่ะ
ถ้าเห็นสีเทาเพียงครั้งเดียว ไม่มีอาการอื่น และกลับเป็นปกติ อาจสังเกตต่อก่อนได้ แต่ถ้าสีเปลี่ยนจากเดิมชัดเจน เป็นต่อเนื่อง เป็นซ้ำ หรือไม่แน่ใจว่าเป็นสีเทาหรือขาวขุ่น แนะนำให้ปรึกษาคุณหมอเพื่อประเมินค่ะ
ตกขาวสีเทามีกลิ่น คัน หรือปนเลือด บอกอะไรได้บ้าง
สีเทาและมีกลิ่นคาวปลา: ทำให้นึกถึง BV ได้มากขึ้น แต่ยังต้องแยกจากสาเหตุอื่น
สีเทาและคันหรือแสบ: อาจมีการระคายเคือง เชื้อรา ทริโคโมแนส หรือการติดเชื้อร่วม ไม่ควรเหมารวมว่าเป็น BV
สีเทาร่วมกับปัสสาวะแสบ เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ หรือปวดท้องน้อย: ควรตรวจเร็วขึ้น เพราะอาจมีการติดเชื้อหรือภาวะอื่นร่วมด้วย
สีเทาปนเลือด เลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ หรือเลือดออกนอกประจำเดือน: ไม่ควรสรุปว่าเกิดจาก BV ควรให้คุณหมอตรวจหาสาเหตุของเลือดออกค่ะ
หากมีอาการปวดรุนแรง เลือดออกมาก หน้ามืด เป็นลม ไข้สูง หรือกำลังตั้งครรภ์และมีเลือดออกหรือปวดท้อง ควรไปสถานพยาบาลโดยเร็วนะคะ
ตกขาวสีเทาจาก BV แปลว่าดูแลตัวเองไม่สะอาดหรือเปล่า
อยากให้วางใจก่อนเลยว่า BV ไม่ใช่เครื่องวัดความสะอาดของใคร คนที่ดูแลตัวเองดีอยู่แล้วก็เกิดภาวะนี้ได้ เพราะสมดุลของจุลชีพในช่องคลอดเปลี่ยนแปลงได้จากหลายปัจจัย การมีตกขาวสีเทาจึงไม่ใช่เรื่องที่ต้องโทษตัวเองหรือรู้สึกอายค่ะ
สิ่งที่ไม่แนะนำคือการสวนล้างช่องคลอดหรือใช้น้ำยาฆ่าเชื้อด้านใน เพราะอาจรบกวนสมดุลเดิมมากขึ้น ดูแลเฉพาะภายนอกอย่างอ่อนโยน หลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่ทำให้ระคายเคือง และไม่ใส่สิ่งใดเข้าไปในช่องคลอดเพื่อดับกลิ่นโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากคุณหมอก็เพียงพอค่ะ
ตกขาวสีเทาจาก BV ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ไหม
BV ไม่ได้จัดเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์โดยตรง แต่กิจกรรมทางเพศ คู่ใหม่ และปัจจัยบางอย่างอาจสัมพันธ์กับการเปลี่ยนสมดุลในช่องคลอดได้
อย่างไรก็ตาม อาการที่ดูคล้าย BV อาจเกิดจากเชื้อทริโคโมแนส ซึ่งเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หากมีคู่ใหม่ มีความเสี่ยง หรือมีอาการของคู่นอนร่วมด้วย เล่าให้คุณหมอฟังได้ตามตรงนะคะ คุณหมอจะช่วยประเมินว่าควรตรวจเพิ่มเติมหรือดูแลคู่นอนอย่างไร
เรื่องการตรวจหรือรักษาคู่นอนขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ตรวจพบจริง ไม่จำเป็นต้องใช้คำแนะนำเดียวกันกับทุกคนค่ะ
ทำไมตกขาวสีเทาจึงกลับมาเป็นซ้ำได้
สิ่งที่กวนใจหลายคนคืออาการดีขึ้นแล้วกลับมาใหม่ เพราะสมดุลในช่องคลอดอาจเปลี่ยนอีกได้ และ BV เองก็เป็นภาวะที่กลับมาเป็นซ้ำได้
ถ้าอาการกลับมาหลังรักษา ไม่แนะนำให้นำยาครั้งก่อนกลับมาใช้เองนะคะ เพราะครั้งใหม่อาจมีสาเหตุต่างออกไปหรือมีการติดเชื้อร่วม ควรกลับไปตรวจและแจ้งคุณหมอว่าเคยใช้ยาอะไร อาการหายไปนานแค่ไหน และครั้งนี้มีอะไรเปลี่ยนไปบ้าง
ตกขาวสีเทา หายเองได้ไหม และควรรักษาอย่างไร
BV บางรายอาจดีขึ้นเอง แต่ถ้ามีสีหรือกลิ่นผิดปกติ เป็นต่อเนื่อง หรือกลับมาเป็นซ้ำ แนะนำให้ตรวจค่ะ เพราะการใช้ยาผิดชนิดอาจไม่ช่วยและทำให้การวินิจฉัยช้าลง
การดูแลขึ้นอยู่กับสาเหตุที่พบ หากเป็น BV เชื้อรา ทริโคโมแนส หรือการติดเชื้อหลายชนิดพร้อมกัน แนวทางรักษาจะต่างกัน จึงไม่ควรซื้อยาสอด ยาปฏิชีวนะ หรือผลิตภัณฑ์ดับกลิ่นมาใช้จากสีของตกขาวเพียงอย่างเดียวค่ะ
ตกขาวสีเทาแบบไหนควรไปพบแพทย์
ควรนัดตรวจหากมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้
- สีเทาหรือกลิ่นผิดปกติเป็นต่อเนื่อง หรือกลับมาเป็นซ้ำ
- มีกลิ่นคาวปลาแรง คัน แสบ แดง หรือบวม
- ปัสสาวะแสบ เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ หรือปวดท้องน้อย
- มีเลือดปน เลือดออกนอกประจำเดือน หรือเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์
- มีไข้หรือรู้สึกไม่สบายชัดเจน
- มีคู่ใหม่หรือกังวลเรื่องโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
- กำลังตั้งครรภ์หรืออาจตั้งครรภ์
- เคยใช้ยาแล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือกลับมาเป็นซ้ำ
ไม่แน่ใจว่าที่เป็นอยู่ปกติไหม ทักไลน์ปรึกษาเจ้าหน้าที่ ก่อนได้เลยนะคะ
กำลังตั้งครรภ์แล้วมีตกขาวสีเทา ต้องกังวลไหม
หากกำลังตั้งครรภ์และมีตกขาวสีเทา มีกลิ่น หรือมีอาการอื่น ควรแจ้งสูตินรีแพทย์ เพราะการประเมินและการเลือกยาต้องเหมาะกับคุณแม่และอายุครรภ์โดยเฉพาะ
ไม่ควรซื้อยาสอดหรือยาฆ่าเชื้อมาใช้เอง หากมีเลือดออก ปวดท้องมาก มีไข้ หรือสงสัยว่าน้ำเดิน ควรติดต่อสถานพยาบาลโดยเร็วค่ะ
แพ็กเกจตรวจตกขาวที่ happybirth clinic
หากมีตกขาวเรื้อรัง ช่องคลอดอักเสบซ้ำ หรือรักษาแล้วกลับมาเป็นอีก การหาสาเหตุให้ชัดจะช่วยให้คุณหมอวางแผนดูแลได้ตรงจุดมากขึ้น ที่ happybirth มีแพ็กเกจให้เลือกตามอาการและความเสี่ยง โดยไม่จำเป็นต้องเลือกแพ็กเกจเองก่อนมา คุณหมอช่วยประเมินให้ได้ค่ะ
สีของตกขาวเพียงอย่างเดียวไม่สามารถบอกได้ว่าควรเลือกแพ็กเกจใด หากไม่แน่ใจสามารถเริ่มจากปรึกษาคุณหมอก่อนได้ค่ะ
ทำไมผู้หญิงหลายคนเลือกปรึกษาเรื่องตกขาวกับ happybirth
สีและกลิ่นที่เปลี่ยนไปทำให้กังวลได้ง่ายมาก ที่ happybirth clinic จึงตั้งใจตรวจให้ชัดในบรรยากาศที่สบายใจที่สุด
เข้าใจเรื่องตกขาวสีเทาและกลิ่นที่เปลี่ยนไปโดยเฉพาะ ตรวจให้ชัดว่าใช่ภาวะแบคทีเรียไม่สมดุลหรือสาเหตุอื่น ไม่ด่วนสรุปจากลักษณะภายนอกอย่างเดียว
เป็นคลินิกสูตินรีเวชและคลินิกตรวจภายในที่มีหมอสูติผู้หญิงและทีมงานหญิงล้วนทุกสาขา เรื่องส่วนตัวคุยได้สบายใจ ทุกอย่างเป็นความลับ
แจ้งค่าใช้จ่ายก่อนเริ่มทุกครั้ง คุณหมอบอกตรง ๆ ให้คุณตัดสินใจได้ก่อนจ่าย
มี 4 สาขา สีลม อโศก รามคำแหง ลาดกระบัง เปิดทุกวัน 10:00 ถึง 20:00 น. นัดง่ายผ่าน LINE
คำถามที่พบบ่อยเรื่องตกขาวสีเทา
ตกขาวสีเทามีกลิ่นคาว แปลว่าเป็น BV แน่นอนไหม
ไม่แน่นอนค่ะ สีเทาหรือขาวอมเทา เนื้อบาง และกลิ่นคาวปลาเป็นลักษณะที่ทำให้นึกถึง BV แต่สาเหตุอื่นอาจมีอาการคล้ายกัน ต้องอาศัยประวัติ การตรวจ และบางกรณีอาจต้องตรวจตัวอย่างตกขาว
ตกขาวสีเทาไม่มีกลิ่น ไม่คัน ต้องตรวจไหม
ถ้าเกิดเพียงครั้งเดียว ไม่มีอาการอื่น และกลับเป็นปกติ อาจสังเกตต่อได้ แต่หากสีเปลี่ยนจากเดิมชัดเจน เป็นต่อเนื่อง เป็นซ้ำ หรือไม่แน่ใจ ควรปรึกษาคุณหมอ เพราะ BV บางรายไม่มีอาการชัดเจนค่ะ
ตกขาวสีเทาหรือขาวขุ่น แยกอย่างไร
ตกขาวปกติอาจใสหรือขาว และเปลี่ยนความข้นตามรอบเดือนได้ โดยมักไม่มีกลิ่นแรงหรืออาการระคายเคือง ส่วนตกขาวขาวอมเทาจาก BV มักบางกว่าและอาจมีกลิ่นคาวปลา อย่างไรก็ตาม สีอาจดูต่างกันตามแสงและเมื่อแห้ง จึงใช้สีอย่างเดียววินิจฉัยไม่ได้ค่ะ
ตกขาวสีเทาและคัน เป็น BV หรือเชื้อรา
อาการคันเด่นไม่ใช่ลักษณะจำเพาะของ BV เชื้อรา การระคายเคือง ทริโคโมแนส หรือการติดเชื้อร่วมก็เป็นไปได้ จึงไม่ควรเลือกยาจากอาการเองค่ะ
ตกขาวสีเทาหายเองได้ไหม
บางรายอาจดีขึ้นเอง แต่ถ้ามีสีหรือกลิ่นผิดปกติ เป็นต่อเนื่อง หรือกลับมาเป็นซ้ำ แนะนำให้ตรวจ การดูแลที่ตรงกับสาเหตุปลอดภัยกว่าการลองยาสอดหรือยาปฏิชีวนะเองค่ะ
ตกขาวสีเทาปนเลือดอันตรายไหม
เลือดเกิดได้จากหลายสาเหตุและไม่ควรสรุปว่าเป็น BV หากมีเลือดออกนอกประจำเดือน เลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ หรือเกิดซ้ำ ควรให้คุณหมอตรวจ โดยเฉพาะเมื่อมีปวดท้อง ไข้ หรือกำลังตั้งครรภ์ค่ะ
ต้องพาคู่นอนไปตรวจหรือรักษาด้วยไหม
ขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ตรวจพบค่ะ BV กับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ใช้แนวทางดูแลคู่นอนต่างกัน เมื่อทราบสาเหตุแล้วคุณหมอจะแนะนำได้ชัดเจนว่าเคสของคุณจำเป็นต้องให้คู่มาดูแลด้วยหรือไม่
ตั้งครรภ์แล้วมีตกขาวสีเทาควรทำอย่างไร
ควรแจ้งสูตินรีแพทย์และไม่ใช้ยาเอง เพราะการตั้งครรภ์มีผลต่อการประเมินและการเลือกยา หากมีเลือดออก ปวดท้องมาก ไข้ หรือสงสัยว่าน้ำเดิน ควรไปสถานพยาบาลโดยเร็วค่ะ
อยากรู้ให้ชัด เริ่มที่การมาตรวจนะคะ
หากสังเกตว่าตกขาวเปลี่ยนเป็นสีเทา มีกลิ่นที่ไม่คุ้นเคย หรือเป็นซ้ำจนไม่สบายใจ ไม่ต้องเดาเองและไม่ต้องซื้อยามาลองก่อนค่ะ คุณหมอจะช่วยประเมินว่าเกิดจากอะไร และแนะนำการดูแลที่เหมาะกับคุณในบรรยากาศที่เป็นส่วนตัว
นัดหมายหรือสอบถามเจ้าหน้าที่ได้ทาง Line @happybirth หรือโทร 081-442-9355 ทุกวัน 10:00 ถึง 20:00 น.
เข้ารับบริการได้ที่ happybirth คลินิกสูตินรีเวช ทั้ง 4 สาขา
เรื่องเล็ก ๆ ที่คาใจแบบนี้ มาเล่าให้คุณหมอฟังได้นะคะ จะได้รู้สาเหตุและคลายกังวลไปด้วยกันค่ะ
อ่านเพิ่มเติม
อ้างอิง
หมายเหตุ ข้อมูลในบทความนี้เพื่อความเข้าใจเบื้องต้น อาการเดียวกันเกิดได้จากหลายสาเหตุ การวินิจฉัยที่แน่นอนให้คุณหมอประเมินเป็นรายบุคคล ราคาอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดสอบถามล่าสุดก่อนเข้ารับบริการ
